-------------------p

From Greening of Aiken
Jump to: navigation, search

متاسفانه رفته رفته دنیای مجازی ، دنیای واقعی ما را تحت الشعاع خود قرار داده و در مواردی حتی در برخی از زندگی ها از دنیای واقعی پر رنگ تر شده . این یعنی آنکه مناسبات زندگی ما در دنیای حقیقی بدون شک متاثر از این رسانه هایی که فرد را وارد دنیای مجازی می کنند خواهد بود ...
فضای مجازی با تحول در مفهوم و کیفیت ارتباط انسانها، چگونه زندگی آن‌ها را تحت تأثیر قرار داده است؟گروه فرهنگ و هنر: رضا سیف پور*: یکی از مولفه های اصلی « سبک زندگی » ، نحوه تعامل و ارتباط انسان ها با یکدیگر است . نحوه ارتباطات ، می تواند « سبک زندگی » فرد در جامعه را مشخص کند . چتروم شلوغ موجودی اجتماعی است و از این منظر نه تنها شخصیت او در اجتماع شکل می گیرد بلکه بر اجتماع پیرامون خود نیز تاثیر گذار است . در سال های اخیر با ظهور پدیده اینترنت و فضای مجازی بسیاری از مفاهیم مرتبط با « سبک زندگی » انسان ها از جمله تعاملات فردی و اجتماعی دستخوش تغییراتی شگرف شد که یکی از این مفاهیم همان « اجتماع » است . امروز دیگر اجتماع معنی سنتی خود را تا حد زیادی از دست داده و کم کم « اجتماعات مجازی » جای « اجتماعات حقیقی » را می گیرد و ما نیز ناگزیر به سمت « جامعه شبکه ای » شده پیش می رویم . « جامعه شبکه ای » را می توان شکلی از جامعه‌ تعریف کرد که به گونه ای فزاینده روابط خود را در شبکه های رسانه ای سامان می دهد. شبکه هایی که به تدریج جایگزین شبکه های اجتماعی ارتباطات رو در رو می شوند یا آن ها را تکمیل می کنند . این بدان معنی است که شبکه های اجتماعی و رسانه ای در حال شکل دادن به « شیوه سازمان دهی» اصلی و «ساختارهای» بسیار مهم جامعه ی مدرن هستند(1) از نظر کاستلز، این شبکه ها ریخت اجتماعی جدید جوامع ما را تشکیل می دهند و گسترش منطق شبکه ای تغییرات چشمگیری در عملیات و نتایج فرایندهای تولید، تجربه، قدرت و « فرهنگ » ایجاد می کند. (2). به این ترتیب هیچ بعید نیست که « سبک زندگی » در جامعه ای مثل ایران که همچنان مابین « سنت » و « مدرنیته » در نوسان است متاثر از این فضای جدید عصر رسانه ها شود . با این تفاوت مهم که چون « رسانه » و « فرهنگ رسانه » بطور هم زمان وارد جامعه ما نشده اند ، ممکن است آسیب های به مراتب جدی تری به « سبک زندگی » جامعه ما وارد آید .



نتایج آخرین پژوهش انجام شده در کشور بیانگر آن است که میان عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی و سبک زندگی جوانان ارتباط مستقیمی وجود دارد . بطور مثال ۶/۳۰ درصد مردان و ۳/۴۱ درصد زنان معتقدند شبکه های اجتماعی اینترنتی توانسته است به میزان بالایی در نوع ادبیات افراد جامعه موثر باشد . همچنین ۵/۴۹ درصد زنان و ۴/۴۱ درصد مردان بر این باور هستند که عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی در مقادیر متوسط به بالا توانسته است بر سبک پوشش ایشان در جامعه موثر باشد.(3) متاسفانه رسانه‌های اجتماعی و فضای مجازی ، جهانی تازه را پیش روی انسان قرار داده اند، جهانی که بودن در آن گاهی نبودن در جهان واقعی را به دنبال داشته است و این یعنی تغییر در نوع ارتباطات بین فردی و ارتباط بین فرد و جامعه . بدتر اینکه گاهی حضور آدم ها در این دنیای مجازی به مراتب بیشتر است تا دنیای واقعی . اکنون بر اساس پژوهش های انجام شده در ۷ کلانشهر کشور که چند سال پیش انجام شده بود ، تبلیغات رسانه ای، شبکه های ماهواره ای و اینترنت، عامل ۸۰ درصد تغییر در« سبک زندگی » و غربی شدن سبک زندگی خانواده های ایرانی بوده است.(4) این رقم ممکن است در حال حاضر افزایش بیشتری پیدا کرده باشد . حال سوال اینجاست که این زندگی در دنیای مجازی ، ممکن است چه تغییراتی در « سبک زندگی » ما ایجاد نماید ؟ ما در این نوشتار در پی بررسی این موضوع مهم از دو بعد مثبت و منفی هستیم .

الف ) ابعاد مثبت زندگی در فضای مجازی

شاید این عنوان چندان عنوان مناسبی نباشد . بدون شک زندگی یک پدیده کاملا حقیقی است و تصور زندگی مجازی ممکن است برای بسیاری از ما ممکن نباشد اما نمی توانیم این حقیقت را کتمان کنیم که حضور فعال و اثر بخش در دنیای مجازی بخشی از زندگی مردم امروز شده ، از اینرو هیچ اشکالی ندارد اگر بخواهیم تجربه های مثبتی از این حضور را متناسب با آموزه های فرهنگی و یا باورهای دینی خودمان تجربه کنیم .

دنیا چت |

1- شکل گیری خرد جمعی :

یکی از آموزه های اساسی دین اسلام در زندگی اجتماعی شور و مشورت در انجام امور است (5) به نظر می رسد فردی شدن بیش از حد زندگی باعث شده تا انسان ها به شکل سلول هایی منفرد تصمیم بگیرند و عمل کنند .حال آنکه این رویه ممکن است در دراز مدت به نابودی فرد و آسیب هایی برای جامعه منتهی شود . گمان می کنم فضای مجازی را اگر به درستی بشناسیم ، فضای مناسبی برای بهره گیری از « خرد جمعی » محسوب می شود . به شرط آنکه مشورت کنندگان را تا حد مناسبی بشناسیم و در نهایت از جمع بندی نظرات استفاده کنیم . این یک قابلیت استثنایی برای فضای مجازی محسوب می شود که از قضا متناسب با « سبک زندگی » مورد نظر ما نیز می باشد . اگر از فضای مجازی به درستی بهره ببریم یکی از شاخصه ها و قابلیت های مهم شبکه های اجتماعی مجازی می تواند همین پدیدار شدن « خرد جمعی » باشد . خرد جمعی ، جریان سیال و پویای قوه تفکر و ذهن کاربران حاضر در چنین محیط هایی است که به مثابه یک پردازشگر عظیم، می توانند اطلاعات را پردازش و پایش کنند .

2- گسترش فضای کسب و کار :

یکی از تاکیدات ویژه در « سبک زندگی اسلامی » توجه به « کار » به عنوان یک ارزش است . متاسفانه بی توجهی ما به این موضوع باعث شده تا مفهوم « شغل » جایگزین مفهوم « کسب و کار » شود و با گسترش پدیده بیکاری بسیاری از قابلیت های جامعه به هرز برود . فضای مجازی برای کسانی که قصد دارند تا در دنیای حاضر کسب و کار سالم و پرسودی به راه بیاندازند فضایی مملو از فرصت هاست .



3- جستجوی علم و گسترش دانش :

پیامبر اکرم (ص) چه زیبا فرمودند ؛ « اطلبوا العلم بالصين فان طلب العلم فريضة علي کل مسلم».(6) و شاعر شیرین سخن پارسی چه زیبا حدیث نبوی را در زبان شعر بیان داشتند که « زگهواره تا گور دانش بجوی » . وقتی خوب فکر می کنیم زندگی جدید در فضای مجازی می تواند درهای دانش را در هرساعت از روز و در هر زمان از عمر به سهل ترین وجه بر ما بگشاید و راحت تر از آن می توانیم در این دنیای مجازی به راحتی یافته ها و نتایج دانش آموزی خود را با دیگران شریک شویم . این قابلیتی بسیار دوست داشتنی برای کسانی است که مطالعه و تحقیق جزئی از زندگی آنهاست و ما آن را مدیون همین فضای مجازی هستیم .

4- نزدیک تر شدن دوستان :

یک نکته جالب در باره فضای مجازی همین نوع ارتباطات افراد با یکدیگر است . این البته برمی گردد به فرهنگ مرتبط و همراه با رسانه یا فضای مجازی . به بیان روشن تر فضای مجازی و اینترنت این امکان را فراهم ساخته تا دامنه ارتباطات ما با دوستان و اقوام ، بسیار گسترده تر شود و فارغ از محدودیت های جغرافیایی ، زمانی و مکانی بتوانیم در هر لحظه و هر زمان با دیگرانی که دوستشان داریم در ارتباط باشیم . این دقیقا متناسب با فرهنگ ایرانی و آموزه اسلامی ما است اما متاسفانه وقتی فرهنگ یک وسیله ارتباطی ، همراه با آن وارد یک جامعه نشود می بینیم که زن و شوهر از دو اتاق نزدیک به هم برای یکدیگر پیام های صوتی وتصویری می فرستند . اینجا اشکال از آن وسیله ارتباطی نیست . اشکال اینجاست که کاربر در دنیای مجازی غرق شده و امید نجات برای او نیست .